Wat is jouw persoonlijke verdedigingsmuur?

Zoals velen van jullie misschien wel weten zijn mijn man en ik de oprichters van stichting Traveling Light.

De stichting ondersteunt kleinschalige initiatieven van christelijke organisaties en gemeenschappen in meer dan dertig landen van Europa. Veelal heeft dat te maken met hulp aan daklozen, verslaafden en ontheemden.

Mensen die als gevangenen leven, gebonden door zonde, verslaving, angst, boosheid, eenzaamheid en zelfdestructie... noem maar op. Wij zien keer op keer hoe de liefde van de Vader, de genade van Jezus en de kracht van de Heilige Geest verwoeste levens totaal kan vernieuwen... als mensen daar voor openstaan uiteraard!

Maar het zijn niet alleen verslaafden die in gebondenheid leven. Heel veel mensen hebben een eigen 'veilige' gevangenis gebouwd om zichzelf te beschermen tegen afwijzing, verdriet, misbruik, teleurstelling etc. De gedachte die ertoe leidt om een persoonlijke verdedigingsmuur op te werpen is vaak 'dat zal mij nooit meer gebeuren'. 

Andere mensen zijn gebonden door angst, zorgen, stress, fobieën of ziektes. Waarlijk vrij zijn, wie kan dat werkelijk zeggen? Soms weten mensen niet eens dat ze 'gevangen' zitten in angsten, zorgen of pijn. Ik kwam over dat onderwerp dit filmpje tegen op de site van de Jesus Film Project... ik vond het zo sprekend. Ben benieuwd naar jullie reacties.

Richtlijnen

Richtlijnen volgen, we zijn er deze weken wereldwijd massaal mee bezig in het kader van het Coronavirus. En dat is goed. Hygiène hoog houden, afstand bewaren, waar mogelijk thuiswerken... nou ja, noem maar op. Die richtlijnen zijn er om onze fysieke gezondheid te waarborgen.

👉Graag wil ik een paar geestelijke richtlijnen delen om onze zielsgezondheid te waarborgen.

Afgelopen jaar plaatste ik een serie op deze blog over ziel en gezondheid waarbij de tekst in 3 Johannes 1:2 centraal stond:

Geliefde, ik wens dat het u in alles goed gaat en dat u gezond bent, zoals het uw ziel goed gaat.

Zoals het uw ziel goed gaat. Het is zo belangrijk om ook dat in de gaten te houden, juist nu er een virus rondgaat dat mensen heel veel angst inboezemt. Angst is niet goed voor de ziel, angst kwelt en verlamt.

Maar ja, hoe zorg je nou goed voor je ziel? Ik heb een paar eenvoudige richtlijnen op een rijtje gezet, hopelijk helpt het jullie.

• Tijd met Jezus doorbrengen
  Komt allen tot Mij... en u zult rust vinden voor uw ziel (Mattheüs 11:29)
• Lofprijs en aanbidding
  Mijn ziel prijst de Heer en vergeet niet een van Zijn weldaden (Psalm 103:2)
• Luister naar Zijn stem
  Kom hier bij Mij en zet uw oren goed open. Luister, want het gaat om het welzijn van uw ziel (Jesaja 55:3)
• Liefelijke woorden spreken en ontvangen
  Liefelijke woorden zijn een honingraat, zoet voor de ziel en genezing voor de beenderen (Spreuken 16:24)

Een luisterend oor

Als afsluiting van de blogserie over ziel en gezondheid hierbij een gouwe ouwe column van mijn hand.

Ze hield me aan voor de ingang van de supermarkt. Echt erg vond ik het op dat moment niet, want zo bleef ik even uit het zicht van de man met de Straatkranten die ik deze week al drie keer had proberen te ontwijken.

“Mensen kunnen zich zo slecht concentreren tegenwoordig” luchtte ze haar hart. “Telefoontjes hier en computers daar, er zoekt altijd wel iemand contact. Er wordt getwitterd en gemaild maar een echt luisterend oor is moeilijk te vinden.” Ik deed m’n uiterste best me te concentreren op haar uitgebreide relaas, maar mijn gedachten dwaalden langzaam maar zeker af terwijl ze vrolijk door kwetterde. Ik kon er geen woord tussen krijgen en daardooor verloor ik uiteindelijk de draad van haar verhaal.

Nou ja, misschien toch niet helemaal want haar woorden zetten me later wel aan het denken. Een luisterend oor is soms moeilijk te vinden, of we nou op school, op ons werk of gewoon thuis zijn. We moeten daartoe natuurlijk ook de hand in eigen boezem steken. Hoevaak gebeurt het niet dat we ons met knikken of mompelen van al te ingewikkelde of diepgaande gesprekken af willen maken.

Hoe anders is dat bij God zeg. Hij is namelijk niet alleen een luisterend oor, Hij verwacht datzelfde van ons! Zoals gewoonlijk neemt Hij de voorbeeldrol op zich zodat we van Hem kunnen leren. Ik zal opmerkzaam zijn en luisteren naar de gebeden die vanaf deze plaats tot mij worden gericht, zegt Hij tegen koning Salomo (2 Kronieken 7:15). Wat een belofte van trouw: Hij zal opmerkzaam zijn en luisteren. Ook de Psalmist wist als geen ander dat Hij in God altijd een luisterend oor had. Mijn roepen bereikte zijn oren, schrijft hij in Psalm 18:7. Heerlijk om te weten dat onze God ernaar verlangt om ons te horen, om te luisteren naar ons hulpgeroep, naar onze problemen maar ook naar ons zingen van vreugde.

God is een luisterend oor, altijd. Maar laten we er wel voor waken dat onze communicatie met Hem niet een eenrichtingsverkeer wordt, zoals in de ontmoeting hierboven beschreven. Als we alleen maar praten, missen we het allerbelangrijkste in ons samenzijn met God: Zijn respons. Ja, Zijn antwoorden op onze vragen en verlangens en Zijn leiding in ons dagelijks leven. Hij wil heel graag dat wij zelf ook een luisterend oor zijn; in de eerste plaats naar Hem toe maar ook naar de mensen om ons heen. De profeet Jesaja begreep dit, hij zei: elke ochtend wekt hij mijn oor, zodat het toegerust is om aandachtig te horen (Jesaja 50:4).

Wow, toegerust om aandachtig te horen. Kunnen we dat zeggen over onze eigen oren? Is er stilte temidden van de woorden- en gedachtenstroom waarmee we vaak naar God gaan? Is er ruimte op ons gebedenlijstje voor God om te reageren? Luisteren is veelal belangrijker dan spreken. In staat zijn om waar te nemen wat de Geest tegen ons zeggen wil. Een luisterend oor zijn temidden van een lawaaierige wereld waarin de krantenkoppen schreeuwen, de televisie op volle toeren draait, de radio schalt en de mensen vaak gedachtenloos kleppen over niets.

Dat wij een luisterend oor zouden zijn was ook het diepe verlangen van de Here Jezus. Hij zegt het steeds weer: wie oren heeft om te horen, moet goed luisteren! (Markus 4:23). Als we er oprecht naar verlangen om te horen wat de Geest tot ons te zeggen heeft, zullen we stil moeten worden en Hem een luisterend oor bieden!

Ziel en gezondheid (4)

'Als onze ziel (in het verleden) beschadigd is, hebben we innerlijke genezing en heling nodig' schreef ik in mijn vorige blogje. Zielepijn kan op vele manieren ontstaan, bijvoorbeeld door teleurstellingen, afwijzing, misbruik, manipulatie, vervloekingen etc. etc. Heel vaak zijn beschadigingen aan de ziel al terug te voeren tot onze kinderjaren.

👉Zielepijn gaat niet vanzelf over! Heel vaak wordt zelfmedicatie (drank, drugs, gedragsaanpassing, isolatie etc.) gebruikt om de onzichtbare pijn te onderdrukken.

Ik heb weleens gehoord dat onze ziel als een spons is die alle ervaringen (goede en slechte) opslurpt. Als we een natte spons niet regelmatig uitknijpen wordt hij zwaar en gaat stinken; dat geldt ook voor onze ziel. Zou daar het woord 'zieleknijper' vandaan komen denk je? 

Het belang van zielsgenezing is cruciaal. Het lost misschien niet alle lichamelijke problemen op, maar wel heel veel. Laten we nog even teruggaan naar de tekst in 3 Johannes 1:2 waar staat:

Geliefde, ik wens dat het u in alles goed gaat en dat u gezond bent, zoals het uw ziel goed gaat.

Gezond zijn, zoals (evenals, evenzo, gelijk als, net zo) het onze ziel goed gaat. Op grond daarvan durf ik te beweren dat een gezonde ziel de basis voor een goede fysieke gezondheid is en dat begint met het zeker weten dat je veilig bent bij God. De Psalmist beschrijft het zo: Alleen bij God vindt mijn ziel haar rust, van hem komt mijn redding (Psalm 62:2).

We kunnen alle medicijnen en therapieën die de wereld te bieden heeft, uitproberen, maar alleen bij God zullen we werkelijk rust voor onze ziel vinden. En dan kan verdere genezing volgen. En ja, dan komen we weer uit bij de uitnodiging van de Here Jezus zelf: Kom naar Mij toe, allen die vermoeid en belast zijn, en Ik zal u rust geven. Neem Mijn ​juk​ op u, en leer van Mij dat Ik zachtmoedig ben en nederig van ​hart; en u zult rust vinden voor uw ziel...

Ziel en gezondheid (3)

"Zorgdragen voor een goede lichamelijke gezondheid is niet los te zien van zorgdragen voor een gezonde ziel", schreef ik in mijn vorige blogje en ik voegde daaraan toe dat Jezus ons roept om bij Hem rust voor onze ziel te vinden. Dat betekent overigens niet dat  trauma's en beschadigingen in één keer als sneeuw voor de zon verdwijnen, daar gaat tijd overheen.

Ik vind het reuze interessant dat Jezus de Opziener van onze zielen wordt genoemd. In 1 Petrus 2:25 staat het zo:

... u was als dwalende schapen; maar u bent nu bekeerd tot de Herder en Opziener van uw zielen.

Het Griekse woord voor opziener daar is επισκοπος (episkopos) en dat betekent "opzichter, toezichthouder". Je zou dus kunnen zeggen dat Jezus over onze ziel waakt om er voor de zorgen dat alles goed gaat, nadat we ons tot Hem hebben bekeerd dus. Het is niet meer dan logisch dat we onze zielekwesties met Hem bespreken. De Heilige Geest is daarbij een Helper en Counselor.

👉Als we zielekwesties met een andere persoon erbij bespreken, helpt het enorm om samen te bidden en de Heilige Geest te vragen wijsheid en openbaring te geven over de wortel van de pijn en dan samen stil te zijn en te luisteren naar Zijn zachte stem. God wil zoveel verder gaan dan pijn bestrijden, Hij wil genezen.

Als onze ziel (in het verleden) beschadigd is, hebben we innerlijke genezing en heling nodig. Als dat gebeurt, vindt er ook vaak lichamelijke genezing plaats. De Bijbel laat overigens ook zien wat we bijvoorbeeld zelf kunnen doen om zorg te dragen voor een gezonde ziel:

• Spreuken 2:10 Ja, in je hart zal wijsheid komen en kennis zal aangenaam zijn voor je ziel.
• Spreuken 3:21-22 Neem wijsheid en bedachtzaamheid in acht. Zij zullen leven zijn voor je ziel, een sieraad voor je hals.
• Spreuken 13:3 Wie zijn mond behoedt, bewaart zijn ziel, wie zijn lippen openspert, hem wacht de ondergang.
• Spreuken 16:24 Lieflijke woorden zijn een honingraat, zoet voor de ziel, en genezing voor de beenderen.

We kunnen ons hele leven van alles en nog wat proberen om de pijn te weg te drukken of te verzachten, maar niets zal echt helpen als we het niet met God bespreken. Ik moet daarbij denken aan de woorden van Jezus in Marcus 8:36, Want wat zal het een mens baten als hij heel de wereld wint en aan zijn ziel schade lijdt?

Gelukkig is schade is te herstellen!

Ziel en gezondheid (2)

In hoeverre heeft onze ziel met onze gezondheid te maken, vraag je je misschien af? Het antwoord is: meer dan je denkt!

De cijfers variëren, maar het komt erop neer dat het grootste gedeelte (sommige statistieken zeggen meer dan 85%) van onze lichamelijke klachten psychosomatisch zijn.

Psychosomatisch wil zeggen: lichamelijke klachten die een psychische oorzaak hebben. Veelal betekent het dat artsen geen lichamelijke verklaring voor de klachten kunnen vinden. Dit is trouwens geen wereldschokkende ontdekking. Het is iets dat al in de Bijbel terug te vinden is. In 3 Johannes 1:2 staat:

Geliefde, ik wens dat het u in alles goed gaat en dat u gezond bent, zoals het uw ziel goed gaat.

Gezondheid wordt hier gekoppeld aan het welzijn van de ziel. Bijzonder, maar ook begrijpelijk als we bedenken wat er zich allemaal in onze ziel afspeelt. Ziel en geest worden (gek genoeg) in de wetenschap vaak door elkaar gehaald, maar bijbels gezien is er een duidelijk verschil (ik heb hier uitgebreid over geschreven in mijn boek Grace of Giving).

De ziel omvat onze emoties, ons verstand, onze wil, ons geheugen en onze verbeelding. Onze ziel slaat dingen op, is gevoelig, is makkelijk te beinvloeden, kan beschadigd worden, maar ook groeien en opbloeien. Even een paar tekstgedeelten als voorbeeld (lees ze maar in de context):

• Jozua 23:14, ... u weet met heel uw hart en met heel uw ziel...
• Psalm 35:9, ... dan zal mijn ziel zich in de HEERE verheugen...
• Psalm 41:5, ...wees mij genadig; genees mijn ziel, want ik heb tegen U gezondigd.
• Psalm 42:6, ...wat buigt u zich neer, mijn ziel, en bent u onrustig in mij?
• Psalm 66:9, ... Die onze ziel weer het leven geeft...

En zo kan ik nog wel even doorgaan, zoek zelf maar eens op 'ziel' in de Bijbel. Zorgdragen voor een goede lichamelijke gezondheid is niet los te zien van zorgdragen voor een gezonde ziel. Dat doet mij denken aan de uitnodiging van Jezus zoals die opgeschreven staat in Mattheus 11:28-29:

Kom naar Mij toe, allen die vermoeid en belast zijn, en Ik zal u rust geven. Neem Mijn ​juk​ op u, en leer van Mij dat Ik zachtmoedig ben en nederig van ​hart; en u zult rust vinden voor uw ziel...

Ziel en gezondheid (1)

De vakantie staat voor de deur. Voor de één tijd om een blogpauze te nemen, voor de andere juist tijd om eens blogjes te schrijven of lezen. Meestal kies ik ervoor om een serie van korte blogjes te publiceren die makkelijk leesbaar en inspirerend zijn. Ik denk daarbij bijvoorbeeld aan mijn Zomervakantieleesplankje van een aantal jaren geleden. Nog steeds leuk!

In de komende weken wil ik schrijven over zielepijn en genezing. Hoe ik daar op kom? We zijn net terug van een bezoek aan Oekraine waar we met heel veel mensen hebben gebeden voor verlossing, bevrijding en genezing. En ik kwam er opnieuw achter dat de meeste pijn die we hebben, niet lichamelijk is, maar emotioneel.

Hoe die pijn ontstaat, is bij iedereen anders. Maar wat we veel tegenkomen is de pijn van afwijzing, verlaten zijn, je niet gezien voelen, misbruik, onderdrukking, teleurstelling en ontmoediging. Al die dingen verwonden onze ziel en dat uit zich, soms jaren later pas, in lichamelijke problemen waar dokters geen oorzaak voor kunnen vinden.

We hebben ook weer ervaren hoe de Heilige Geest juist die dingen (die we ver weg hebben gestopt) naar boven kan halen opdat genezing, heling en bevrijding mogelijk wordt. Ik wil er een paar blogjes aan wijden deze zomer.

Ik hoop van harte dat jullie meelezen en/of commentaar willen geven.