Pinksteren, de Heilige Geest in of over ons?

Ga je nog wat leuks doen met de Pinksteren? Een veelgestelde vraag. Pinksteren is in ons land een lang weekend, we krijgen een extra vrije (betaalde) dag.

Maar wat vieren Christenen nu eigenlijk?

Ik heb in de loop der jaren al aardig wat blogjes, columns en artikelen geschreven over de Heilige Geest, maar hier even heel kort wat we wel/niet vieren met Pinksteren als Christenen.

❌ De komst van de Heilige Geest?

Uh, nou nee. De Geest was er altijd al, Hij is eeuwig, Hij is God. Ja, als in God de Vader, God de Zoon en God de Heilige Geest. Drie in één. Net als de mens, die gemaakt is naar Zijn evenbeeld: geest, ziel en lichaam, drie in één. De Geest van God komt in de hele Bijbel voor, te beginnen bij Genesis 1.

❌ De Geest in ons?

Uh, nee, dat ook niet. Iedereen die in Jezus Christus gelooft en besluit Hem te volgen, ontvangt de Heilige Geest. De Heilige Geest die in ons woont (God met ons), dat vieren we eigenlijk elke dag! Toen u in Christus ging geloven, gaf God u de Heilige Geest, die Hij had beloofd als een bewijs dat u van Christus bent (Efeziërs 1:13).

✅ De Geest over ons?

Ja, dat! De Heilige Geest werd op het Joodse Pinksterfeest (Sjavoeot) uitgestort op de volgelingen van Jezus die in Jeruzalem bijeen waren. De apostel Petrus legt wat er toen gebeurde als volgt uit: Deze Jezus is door God opgewekt en wij allen zijn daarvan getuigen. Hoog verheven, aan Gods rechterzijde, heeft hij van de Vader de heilige Geest ontvangen, zoals beloofd was. En deze heeft hij nu over ons uitgestort. Dat is het wat u ziet en hoort (Handelingen 2:32-33).

De uitstorting van, de vervulling met, de doop in, hoe we het ook willen noemen, is iets dat zichtbaar en hoorbaar was. Was dat een eenmalige gebeurtenis? Nee! Het is iets waar elke gelovige om mag (en zou moeten) vragen. Als we gedoopt worden met de Heilige Geest (bijvoorbeeld tijdens een bijeenkomst waar Hij welkom is of door handoplegging of na vurig gebed) ontvangen we als het ware krachtgereedschap uit de hemel en hoeven we niet langer meer te tobben met ons eigen handgereedschap.

FIJNE PINKSTERDAGEN!

Het belang van luisteren (5)

Vader God roept jou en mij vandaag op om te luisteren, net zoals Salomo duizenden jaren geleden zijn kinderen opriep om te luisteren.

Elke keer als ik 'Luister' in het boek Spreuken lees, is dat wat ik doe. Ik stop met lezen en ik luister. Ik wacht voordat ik verder lees en breng mijn geest tot rust.

Oh, we hebben zo vaak de neiging (ik in elk geval wel) om te snel te lezen, om ons als het ware door de bladzijden heen te haasten. Nou, met het boek Spreuken kan dat niet. Laten we eens kijken naar Spreuken 8;6-7, de Wijsheid roept...

Luister, ik heb een belangrijke boodschap voor u, ik spreek over eerlijke zaken. Mijn mond spreekt alleen maar waarheid, ik verafschuw leugens. Uit alles wat ik zeg, spreekt oprechtheid en niets gemeens of verkeerds.

Wijsheid, Jezus Christus, de wijsheid van God, roept ons op om te luisteren. Hij wil eerlijke zaken, belangrijke dingen met ons delen. Wat heerlijk, wat spannend! Ik fluister een kort gebed, als een ademzucht, voordat ik verder ga... Heilige Geest, praat tegen me!

We zouden alle 31 hoofdstukken van het boek Spreuken op deze manier kunnen doornemen om nog meer voordelen van luisteren te ontdekken, om onze oren nog beter af te stemmen op wijsheid. Maar je snapt het punt dat ik wil maken.

👉De waarde van luisteren is net zo groot als de waarde van lezen. Laten we beiden oefenen!

Wie verstandig omgaat met het woord, zal het goede vinden, en wie op de HEERE vertrouwt: welzalig is hij (Spreuken 16:20).

Glorie aan de Vader (4)

Bedankt dat je deze nieuwe blogserie meeleest. Is het niet fascinerend om te zien op welke verschillende manieren God de Vader glorie krijgt? En door naar Johannes 14, 15, 16 en 17 te kijken, raken we het onderwerp nog maar oppervlakkig aan!

[Overigens kijken we hier naar het Griekse woord voor glorie: δόξα (dóxa). Het Hebreeuwse woord zoals gebruikt in het Oude Testament is een totaal ander verhaal.]

Tot nu toe hebben we gezien dat Jezus de Vader glorie geeft door onze gebeden te beantwoorden (Johannes 14:12-14), en dat is echt het verlangen van Zijn hart.

Verder ontdekten we dat wij, als kinderen van God, de Vader glorie brengen door veel vrucht te dragen en ware discipelen te zijn (Johannes 15:8). Dat gebeurt o.a. wanneer we meer op Hem gaan lijken.

Als we het evangelie van Johannes verder lezen, komen we bij hoofdstuk 16:13-15 waar Jezus spreekt over het werk van de Heilige Geest:

Maar als de Heilige Geest komt, zal Hij jullie de weg wijzen naar de volledige waarheid. Wat Hij jullie zal zeggen, heeft Hij niet uit Zichzelf, maar Hij geeft door wat Hij hoort, en Hij zal bekendmaken wat komen gaat. Door jullie te vertellen wat Hij van Mij hoort, zal Hij Mij verheerlijken. Alles wat van de Vader is, is ook van Mij. Daarom zeg Ik dat Hij alles wat Hij van Mij hoort, aan jullie zal vertellen.

De Heilige Geest zal Jezus verheerlijken (in het engels staat er 'He will bring glory to Jesus'). Hoe dan? Door ons te vertellen wat Hij van Jezus ontvangt. En alles wat Jezus aan de Geest toevertrouwt (om aan ons te vertellen) is ook van de Vader. God de Vader wordt zeker ook geëerd in dat proces. Er is eigenlijk geen manier om de drie-eenheid los te koppelen, zoals we in deze verzen duidelijk kunnen zien.

Andere dingen aan je hoofd?

In de Bijbel staat geschreven dat Jezus gedurende veertig dagen na Zijn kruisiging en sterven van tijd tot tijd bij de apostelen was en hen op allerlei manieren bewees dat Hij werkelijk leefde. Telkens weer sprak Hij met hen over het Koninkrijk van God.

Tijdens een van deze ontmoetingen zei Hij dat zij Jeruzalem nog niet mochten verlaten: Wacht eerst op wat de Vader beloofd heeft, zei Hij. Ik heb al verteld wat er zal gebeuren. Johannes doopte met water, maar over enkele dagen zullen jullie met de Heilige Geest gedoopt worden.

De apostelen hadden echter andere dingen aan hun hoofd, net als wij zo'n beetje tegenwoordig. Ze hadden geen idee wat er bedoeld werd met de doop in de Heilige Geest. Ze veranderden het onderwerp van gesprek en vroegen aan Hem: Here, gaat U nu van Israël weer een vrij land maken, met een eigen koning? Ze waren de bezetting van hun land zat en verlangden ernaar dat alles weer zo goed zou worden als vroeger.

Jezus laat zich echter niet afleiden door de waan van alle dag en zegt tegen hun: Dat hoeven jullie niet te weten..., ‘Mijn Vader beslist hoe en wanneer bepaalde dingen gebeuren. Oké, helder, einde verhaal. Maak je niet zo druk over aardse zaken!

Jezus brengt het gesprek weer terug op de doop met Heilige Geest. Hij licht een tipje van de sluier op en verklapt de bedoeling van de uitstorting van de Geest op hen als gelovigen: Maar als de Heilige Geest op jullie neerkomt, zullen jullie kracht ontvangen om de waarheid over Mij te vertellen aan de mensen in Jeruzalem en ook in Judea en Samaria, en zelfs tot in de verste uithoeken van de wereld.

👉En ja, dat geldt nog steeds voor iedere gelovige die met de Heilige Geest gedoopt wordt; je zal kracht ontvangen om de waarheid over Jezus te vertellen, waar dan ook. Je kunt er op rekenen dat je leven nooit meer hetzelfde zal zijn!

📖 Handelingen 1:3-8

De Heilige Geest in het kerstverhaal

Afgelopen zondag sprak ik in Christengemeente De Hoeksteen in Etten-Leur over de rol van de Heilige Geest in het kerstverhaal.

Ja, uiteraard, het kerstverhaal gaat over de geboorte van Jezus Christus en de bijzondere aankondiging die daaraan vooraf ging. De rol van de Heilige Geest is in die eerste twee hoofdstukken van het Lukas evangelie zeer duidelijk, ook al leggen we daar meestal niet de nadruk op.

Toch, als je aandachtig Lukas 1 en 2 leest valt te ontdekken dat Elizabeth, Zacharias, Johannes, Maria en Simeon allen vervuld werden met de Geest. Zij werden op bijzondere wijze aangeraakt voor de taak die hen was toebedeeld.

👉Je kan wel zeggen dat alles in voorbereiding op en rondom de geboorte van de Messias werd geleid en bekrachtigd door de Heilige Geest. Zonder Geest geen leven, zonder Geest geen wonderen!

Hoe mooi is het om te zien dat Jezus vlak voor het einde van Zijn leven hier op aarde ruimte maakt voor de Heilige Geest... op veel grotere schaal. Lees Johannes 14, 15 en 16 maar eens. Ook vandaag de dag wil de Geest gewone mensen zoals jij en ik gebruiken om de weg te banen, om mensen voor te bereiden op de terugkomst van Jezus naar de aarde.

De preek is terug te zien en beluisteren op YouTube .

De tegenwoordigheid van God (2)

'God is alomtegenwoordig' schreef ik in mijn vorige blogje. Hij is overal, ook al ervaren wij dat misschien niet altijd zo en kunnen we ons soms heel alleen voelen.

Anderzijds kan het zo zijn dat jou vroeger juist angst is aangepraat over het feit dat Hij overal aanwezig is... 'Denk erom, God ziet alles en Hij weet alles.' 

Alsof Hij altijd zit te kijken of Hij ons ergens op kan betrappen. De psalmist voelde dat misschien ook wel een beetje, want hij schreef:

Hoe zou ik mij kunnen verbergen voor uw Geest, waar zou ik naar toe moeten om U te ontvluchten? Als ik naar de hemel ging, zag ik U daar. Als ik neerdaalde in het dodenrijk, zou ik U ook daar ontmoeten (Psalm 139:7-8). Hij wilde zich verstoppen voor God, maar besefte dat dat niet mogelijk was. 

Eigenlijk vind ik het idee dat God alomtegenwoordig is juist heel fijn! Hij is Immanuel, God met ons (Mattheüs 1:23). Hij is altijd bij ons en met ons, Hij is voor ons en niet tegen ons. Ik vind dat eerlijk gezegd een heel prettige gedachte. Ongeacht hoe ik mij voel, ik ben nooit alleen.

👉God om ons heen, God met ons... én God in ons, zo is het ook nog eens een keer. Iedereen die in Jezus Christus gelooft, ontvangt de Heilige Geest. Jezus belooft het: En Ik zal de Vader bidden, en Hij zal u een andere Trooster geven, opdat Hij bij u blijft tot in eeuwigheid, namelijk de Geest van de waarheid, Die de wereld niet kan ontvangen, want zij ziet Hem niet en kent Hem niet, maar u kent Hem, want Hij blijft bij u en zal in u zijn (Johannes 14:16-17).

Gods glorieuze tegenwoordigheid ingezoomd van het heelal en de hemelen tot ons binnenste. Wat een wonder is dat!

De goede wapenrusting (7)

Waarheid, gerechtigheid, vrede, geloof en redding, het kwam allemaal aan bod in de vorige blogjes. Wapens waarmee we vechten en ons kunnen beschermen tegen een vijandige wereld.

Als je vers 17 in het zesde hoofdstuk van de brief aan Efeziërs in zijn geheel leest, staat er:

U zult niet zonder de helm van de redding kunnen of zonder het zwaard van de Geest, het woord van God.

Het zwaard van de Geest ofwel het Woord van God. Ja, wat is dat zwaard nu, denk je misschien, de Geest van God of het Woord van God, of allebei misschien? Je kan toch moeilijk iemand met Bijbelteksten om de oren zwiepen, alsof je je in een zwaardgevecht bevindt...

Nee, dat is inderdaad niet de bedoeling denk ik. Wel laat deze tekst zien dat het Woord van God scherp is, krachtig is. De Bijbel is niet zomaar een boek vol letters, het is een boek vol leven. Jezus zei zelf tegen Zijn leerlingen: De woorden die Ik tot u spreek, zijn geest en zijn leven (Johannes 6:63).

Daarin ligt de kracht. De woorden van Jezus zijn geestelijk en vol leven, daarom spreken ze nu (tweeduizend jaar later) nog steeds tot mensen! Zijn woorden zijn geen theorie of theologie, maar geestelijke waarheid. In Hebreeën 4:12 wordt het Woord zo omschreven:

Want het Woord van God is levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard, en het dringt door tot op de scheiding van ziel en geest, van gewrichten en merg, en het oordeelt de overleggingen en gedachten van het hart.

Het zwaard, we kunnen niet zonder. Het levende woord tot ons nemen is essentieel voedsel, elke dag!

Mag ik Mij even voorstellen?

De meesten van u zullen weleens over mij hebben gehoord en ik vermoed zelfs dat sommigen van u boeken over mij hebben gelezen en mijn doen en laten grondig hebben bestudeerd. Ik ben blij dat u mijn bestaan niet ontkent en ben dankbaar voor het speciale plekje dat ik in uw leven heb gekregen.

Het feit dat ik bij u in huis woon, wil gek genoeg niet zeggen dat u mij ook persoonlijk kent. Voor velen ben ik helaas niet meer dan een vage kennis. Ik word daar weleens verdrietig van, want ik wil meer. Ik wil aandacht!

Het is namelijk de bedoeling dat u en ik een innige band met elkaar opbouwen. Uw dominee weet daarvan, want elke week stuurt hij u naar huis met de zegen uit 2 Korintiërs 13:13, De genade van de Heer Jezus Christus, de liefde van God en de eenheid met de heilige Geest zij met u allen. Met die eenheid bedoelt hij de gemeenschap of intimiteit die er tussen ons zou moeten zijn. Wellicht komt uw terughoudendheid voort uit het feit dat we elkaar niet zo vaak spreken.

Ik heb ook begrepen dat velen van u een vertekend beeld van mij hebben. Sterker nog, ik heb zelfs horen beweren dat ik een mysterie ben, vaag en een beetje ongrijpbaar. Ik heb geen idee waar dat soort opmerkingen vandaan komen, maar ik denk wel dat bij u een bepaalde opvatting is ontstaan over mijn persoonlijkheid die gebaseerd is op metaforen. Ja, op vergelijkingen die mij beschrijven als een vuur, wind, duif of hemelse kracht. Die vergelijkingen kloppen welzeker, maar dat is niet wie ik ben. Dat is slechts waarmee ik te vergelijken ben. Jezus is ook geen wijnrank, brood of waterbron, dat zijn vergelijkingen die iets zeggen over wie Hij werkelijk is. 

Ook al ben ik persoonlijk door Jezus Christus naar de aarde gezonden toen Hij plaatsnam aan de rechterhand van onze Vader, was dat niet mijn eerste uitstapje. Ik was er in het allereerste begin al bij. U kunt in de Bijbel lezen hoe mijn aanwezigheid de schepping beïnvloedde, hoe ik mensen kracht gaf om buitengewone dingen te doen en hoe ik aanwezig was bij de conceptie van de Mensenzoon. Prachtig natuurlijk al die verhalen over vroeger, maar eerlijk gezegd is mijn huidige functie van cruciaal belang voor de kerk van vandaag.

Ik weet dat u het soms best moeilijk heeft en u afvraagt waar het heen moet met al die lege kerkbanken en  -gebouwen. Maar laat me u bemoedigen: als u mij niet tegenhoudt of uitblust, zult u grote dingen zien gebeuren.

Ik ben de helper, trooster en leraar en zou het erg op prijs stellen als u met uw vragen naar mij toe zou willen komen. Ik zal u namelijk de weg wijzen naar de volledige waarheid. Ik zal u overtuigen van zonde en gerechtigheid. Ik heb het op mijn hart u dingen over de toekomst te vertellen en zal altijd in alles Jezus groot maken. Ik zal u bovendien ieder woord te binnen brengen dat Jezus heeft gesproken, alleen daarom al zou u er naar moeten verlangen om mij beter te leren kennen lijkt me.

Ik weet eerlijk gezegd niet of het nodig is u nog verder te verleiden, maar ik wil u toch graag enkele geschenken geven, geestelijke gaven om het zomaar te zeggen. Die gaven zijn vrij beschikbaar en het is mijn verlangen dat ze zichtbaar in u aan het werk gaan, ten bate van de gemeente natuurlijk. 

U kunt mij bereiken door mij bij een van mijn prachtige namen te noemen. Ja, Ik heb, net als de Vader en de Zoon, veel namen. Geest van de Waarheid, Geest van Christus, heilige Geest van de Belofte en Eeuwige Geest om er maar een paar te noemen. Laten we afspreken dat u mij niet meer schimmig, mistig of vaag noemt. Op basis van wederzijds respect ga ik graag een innige vriendschap met u aan. Hoor, ik roep ook u bij naam!

Wachten op de wederkomst (5)

Mijn vorige blogje eindigde ik met de vraag 'is Zijn terugkomst iets om naar uit te zien of niet?'

De Bijbel is er duidelijk over dat de terugkomst van Jezus Christus naar deze aarde omringd zal worden door allerlei gebeurtenissen die wereldwijd waarneembaar zijn; van oorlogen tot natuurrampen tot tekenen aan de hemel tot de verharding van mensenharten (verkoeling van liefde).

Poeh, niet iets om halsreikend naar uit te kijken, denk ik dan. Toch is ook in de Bijbel te lezen dat het goed is naar Zijn terugkomst uit te kijken, en ons niet te laten afleiden door de gebeurtenissen eromheen. In Titus 2:11-13 wordt gesproken over het geluk waarop wij hopen, namelijk de verschijning van de majesteit van de grote God en van onze redder ​Jezus​ ​Christus.

Maar wat doen we in die tussentijd? 'Stil maar, wacht maar, alles wordt nieuw' zongen we vroeger. Een mooi liedje natuurlijk, maar ik ben er inmiddels wel achtergekomen dat het niet zo Bijbels is. We worden namelijk niet opgeroepen om in die tussentijd passief af te wachten (wees eerlijk, dat kunnen we gewoonweg niet maken temidden van een wereld in nood).

Nee, we worden opgeroepen om juist actief te zijn (dat schreef ik ook al in deel 3). We kunnen dat eenvoudigweg terug lezen in het boek Handelingen (de titel alleen al). Dat boek begint namelijk zo: Het eerste ​boek​ heb ik gemaakt, o ​Theofilus, over alles wat ​Jezus​ begonnen is te doen én te onderwijzen, tot op de dag waarop Hij opgenomen is, nadat Hij door de ​Heilige​ Geest​ aan de ​apostelen, die Hij ​uitgekozen​ had, opdrachten had gegeven.

Is het werk dat Jezus kwam doen dan niet af? Hij riep toch aan het kruis 'het is volbracht'? Dat klopt, Hij heeft de zonden van de hele mensheid vergeven. We kunnen leven zonder schuld en schaamte. Maar tijdens Zijn leven op aarde begon Hij ook allerlei dingen te doen (mensen genezen, bevrijden, herstellen etc.) en te onderwijzen (over het Koninkrijk, over de Heilige Geest etc.) En daarin mogen wij nu nog steeds verder gaan... tot Hij terugkomt. 👉Daar hebben we de gaven van de Geest voor gekregen!

In 1 Korintiërs 1:5-7 staat het duidelijk uitgelegd, wellicht beter dan ik ooit kan doen:

Door hem [Jezus] bent u in elk opzicht rijk geworden. Alles wat u zegt en al uw kennis bewijst dat het getuigenis over ​Christus​ bij u verankerd is, en hierdoor ontbreekt het u terwijl u op de komst van onze ​Heer​ ​Jezus​ ​Christus​ wacht, aan geen enkele gave van de Geest.

Wachten op de Wederkomst (3)

"Nadenken over de wederkomst van Jezus Christus naar deze aarde, begint eigenlijk met nadenken over de eerste keer dat Hij kwam" schreef ik in mijn vorige blogje. Jezus werd naar de aarde gezonden met een bijzondere missie. In Johannes 3:17 staat: Want God heeft zijn Zoon niet naar de wereld gezonden om de wereld te oordelen maar om de wereld door hem te redden.

Hij voltooide die missie in Zijn 33e levensjaar. 'Vergeef het hun Vader', riep Hij aan het kruis 'want zij weten niet wat zij doen' en daarna 'het is volbracht.' Is Zijn missie geslaagd, vraag je je misschien af. Er is zoveel pijn en ellende en geweld, hoezo is de wereld gered?

Misschien is het beter te zeggen dat Jezus redding van de ondergang aanbiedt, aan ieder mens! Hij wacht op onze respons. Het is helaas zo dat nog niet iedereen dat kan of wil geloven.

Toch is het de wens van God dat alle mensen tot inkeer komen en geweld en zonde de rug toe keren. In die zin gaat de missie nog door. Vlak voor Jezus terug zou gaan naar de Hemel zei Hij iets bijzonders tegen zijn leerlingen: Luister, dit is de waarheid: het is alleen maar goed voor jullie dat ik wegga. Want anders kan jullie helper, de ​heilige​ Geest, niet komen. Ik zal hem naar jullie toe sturen als ik bij God ben (Johannes 16:7). Het is beter voor jullie dat Ik wegga, staat er in een andere vertaling.

Beter? Hoezo beter? Kan er iets beter zijn dan Jezus dichtbij je te hebben?

Ja dus, in elk geval zolang we hier nog op aarde leven! Jezus beloofde dat de Heilige Geest in en op gelovigen zou komen. Waarom? Om de missie verder uit te voeren! De helper komt om alles duidelijk te maken. Hij maakt duidelijk wat zonde is: dat mensen niet in mij willen geloven. Hij maakt duidelijk wat Gods goedheid is: dat ik naar de Vader ga. (Daarom zullen jullie mij dus niet meer zien.) En hij maakt duidelijk wat het oordeel is: dat Satan, de heerser van deze wereld, gestraft wordt (Johannes 16:8-11).

Jezus kwam naar de aarde om de mensheid alle zonden te vergeven en Hij ging weer weg. Hij stuurde vervolgens de Heilige Geest die mensen overtuigt van zonde én gerechtigheid. In die tijd leven wij nu... Het lijkt me wel duidelijk dat er nog veel moet gebeuren voor Jezus terugkomt, denken jullie ook niet?

Pinksteren het einde?

Het moet op een vrijdagmiddag vlak voor het Paasweekend geweest zijn. Samen met een paar collega’s tuurde ik naar de kalender in de koffiekamer. Er werd druk gewezen, gepraat en hier en daar een persoonlijke agenda of telefoon geraadpleegd. Geblader, gestreep, gemopper. ‘Ja zeg, Koningsdag is ook al geen extra vrije dag’. De uitgestoken vinger bleef als een snavel bij de 26e hangen .

‘En hoe valt de kerst dit jaar?’ onderbrak een andere collega. Gezamenlijk kwamen we tot de conclusie, zoals ieder jaar overigens, dat tweede Pinksterdag de laatste vrije dag zou zijn tot aan de kerst, de zomervakantie niet meegerekend uiteraard. Terwijl we de Christelijke feestdagen de revue lieten passeren, besefte ik ineens hoe het kerkelijk jaar in Nederland zelfs diep is doorgedrongen tot de CAO’s in het bedrijfsleven. Het kerkelijk jaar, waar haalde ik die woorden ineens vandaan?

Als kind leerde ik al dat dat jaar niet gelijk loopt met een kalenderjaar of bijvoorbeeld een belastingjaar. Op latere leeftijd leerde ik ook nog dat die woorden niet uit de Bijbel kwamen, maar uit het  menselijk brein. In de kringen van mijn ouders werd een kerkelijk, of liturgisch, jaar geopend met een feestelijk weekend in september en afgesloten met een kerkdienst in mei waarin mensen openbare belijdenis van hun geloof aflegden. Belijdenis was een soort seizoensafsluiter en samen met Hemelvaart en Pinksteren een van de laatse hoogtijdagen voor de zomer. 

En ja, zo gaat het in een groot deel van Christelijk Nederland nog steeds, daar is op zich niets mis mee natuurlijk. Ieder jaar beginnen we weer braaf opnieuw. Vanaf september wordt er toegewerkt en uitgekeken naar Advent en Kerst Het is een goede Joodse gewoonte om gedenk- en feestmomenten te hebben, maar ik vraag me weleens af of we met ons kerkelijk jaar niet in een belemmerend cirkeltje terecht zijn gekomen. 

De logica achter de kerkelijke feesten is helder: Jezus werd geboren, gekruisigd, begraven, stond op uit de dood, steeg op ten hemel en stortte de heilige Geest uit. Dat was Zijn leven op aarde en die bijzondere momenten zijn de grondlegger voor het Christendom zoals we dat nu kennen. Maar met de uitstorting van de Heilige Geest is het verhaal natuurlijk niet afgelopen, met die uitstorting gaat het juist verder! Pinksteren is niet zozeer het einde van een kerkelijk of liturgisch jaar, maar in diepste zin het begin van het gemeenteleven in de praktijk.

Toch bekruipt me soms het gevoel dat we bij de woorden van Jezus in Handelingen 1:4-5 gestopt zijn, alsof dat einde verhaal was: Ga niet weg uit Jeruzalem, maar blijf daar wachten tot de belofte van de Vader, waarover jullie van mij hebben gehoord, in vervulling zal gaan. Johannes doopte met water, maar binnenkort worden jullie gedoopt met de heilige Geest. De vraag is, waar wachten wij nog op?

Die doop met de beloofde Heilige Geest is ook voor ons. Het helpt ons om de wereld in te gaan en het evangelie te verkondigen. Het geeft ons kracht om verleidingen en angsten te weerstaan. Het geeft ons wijsheid om de ondoorgrondelijke dingen van God te begrijpen. Laten we er toch voor waken dat we niet stoppen na de Pinksterviering, alsof dat het plafond van onze groei is, om vervolgens weer van voor af aan beginnen. Er wordt van ons verwacht dat we verder gaan met de hulp van Zijn Geest. 

We zouden het regelmatig aan elkaar kunnen vragen: zeg uh, wat heb jij de laatste tijd geleerd van de Heilige Geest, heeft Hij nog dingen aan je geopenbaard, heeft Hij nog tot je gesproken? Heb je Zijn kracht ervaren en Zijn gaven gebruikt om de kerk op te bouwen en anderen te helpen? Het verhaal gaat namelijk nog steeds verder...

Maar wanneer de heilige Geest over jullie komt, zullen jullie kracht ontvangen en van mij getuigen in Jeruzalem, in heel Judea en Samaria, tot aan de uiteinden van de aarde. (Handelingen 1:8)

[Column, eerder gepubliceerd in Opwekking Magazine]

Een heel fijn weekend toegewenst allemaal!

Kern van de Waarheid (6)

Wat fijn dat zoveel mensen deze blogserie over de Waarheid meelezen. Dat maakt het schrijven van zo'n serie alle moeite waard! Het zegt ook wel wat over het verlangen dat er is naar een ijkpunt, naar vastigheid in een wereld die maar door draait.

Jezus kondigt tot driemaal toe de Geest van de Waarheid aan; dat is opgeschreven in het evangelie van Johannes in de hoofdstukken 14, 15 en 16. Over die eerste twee aankondigingen schreef ik in het vorige blogje onder andere...

'De Geest komt van de Vader, nergens anders vandaan. Hoe is het mogelijk dat we een gift van de Vader niet durven, kunnen of willen ontvangen? Wat van God komt is goed en liefdevol.'

De derde aankondiging is te vinden in Johannes 16:13, De ​Geest​ van de waarheid zal jullie, wanneer hij komt, de weg wijzen naar de volle waarheid. Hij zal niet namens zichzelf spreken, maar hij zal zeggen wat hij hoort en jullie bekendmaken wat komen gaat.

In deze speech van Jezus, die hoofdstukken lang duurt, vind ik dit een van de hoogtepunten. Zoveel diepte en openbaring in één vers. De Heilige Geest zal:

• ons de weg wijzen naar de volle waarheid
• niet namens zichzelf spreken
• zeggen wat Hij hoort en
• ons bekendmaken wat komen gaat.

Zonder de hulp van de Heilige Geest  kunnen we niet tot de volle waarheid komen, we blijven dan met teveel vragen, vaagheden en twijfels zitten. Dat zie je helaas veel gebeuren met mensen die bijvoorbeeld wel Christelijk opgevoed zijn en misschien zelfs regelmatig naar de kerk gaan, maar nooit wedergeboren zijn. De Heilige Geest komt in je wonen bij de geestelijke geboorte, als je JA zegt tegen Jezus, als je besluit in Hem te geloven (lees meer!).

Als de Geest van God in je woont kun en mag je Hem alles vragen, Hij zal alleen zeggen wat Hij van God zelf hoort en nooit namens zichzelf spreken. Er is een volledige harmonie tussen de Vader, de Zoon en de Geest. In vers 14 voegt Jezus er aan toe: Door jullie bekend te maken wat hij van mij heeft, zal hij mij eren. Als de Geest van de Waarheid tot ons spreekt, eert hij daarmee Jezus. Is het dan niet vreselijk te bedenken dat in vele bijeenkomsten de Geest niet eens ruimte krijgt om te spreken, om door te geven wat Jezus tot de gemeente wil zeggen?

En dan ook nog... Hij zal ons dingen bekend maken die we menselijkerwijs gesproken niet kunnen weten. Zo zullen we beter voorbereid zijn op de toekomst. We zullen kennis en wijsheid ontvangen om staande te blijven in een wereld die wankelt.

Daag jezelf ook eens uit om mijn Engelstalige book Spirit of Truth te lezen als je dieper in wilt gaan op dit onderwerp.

Kern van de Waarheid (5)

Jezus kondigt tot driemaal toe de Geest van de Waarheid aan; dat is opgeschreven in het evangelie van Johannes, in de hoofdstukken 14, 15 en 16. Over die eerste aankondiging heb ik in het vorige blogje geschreven:

Als je mij liefhebt, houd je dan aan mijn geboden. Dan zal ik de Vader vragen jullie een andere pleitbezorger te geven, die altijd bij je zal zijn: de ​Geest​ van de waarheid. De wereld kan hem niet ontvangen, want ze ziet hem niet en kent hem niet. Jullie kennen hem wel, want hij woont in jullie en zal in jullie blijven (Johannes 14:15-17).

'De Heilige Geest is ALTIJD in ons, of we dat nu voelen of niet. Met andere woorden... de Waarheid woont in ons. Dat is een geweldige vertroosting in een wereld waar leugen, bedrog, fraude en namaak de overhand lijken te voeren.

De tweede aankondiging is te vinden in Johannes 15:26, Wanneer de pleitbezorger komt die ik van de Vader naar jullie zal zenden, de Geest van de waarheid die van de Vader komt, zal die over mij getuigen. Ook hier vallen mij weer twee dingen op: 1) De Geest komt van de Vader en 2) Hij zal over Jezus getuigen.

Er zijn veel christenen die een bepaalde angst hebben voor de Geest van God. Zodra het over de Heilige Geest gaat trekken ze zich terug: veel te eng, veel te vaag, veel te ongrijpbaar. Maar lieve mensen, de Geest komt van de Vader, nergens anders vandaan. Hoe is het mogelijk dat we een gift van de Vader niet durven, kunnen of willen ontvangen? Wat van God komt is goed en liefdevol.

En... de Geest zal over Jezus getuigen. Wie zijn wij om zonder dat getuigenis te willen leven als christen? Hoe kunnen we Jezus (die de Waarheid is) beter leren kennen als we de Geest op afstand houden? Je kan de boeken bestuderen tot je sterretjes ziet, maar zonder het getuigenis van de Geest doen we onszelf en Hem zeer tekort.

Kern van de Waarheid (4)

'Als de waarheid weg is, krijgt leugen de overhand' schreef ik in mijn vorige blogje. Helaas zien we dat overal om ons heen gebeuren... in de zakenwereld, de politiek, het entertainment en ja, zelfs in de kerk.

Daarmee komen we als vanzelfsprekend op het enorme belang van Jezus' zaakwaarnemer op aarde, de Heilige Geest ofwel de Geest van de waarheid.

De eerste keer dat Jezus de Geest van de Waarheid aankondigt is net nadat Hij Zijn leerling Petrus erop wees dat die Hem tot drie maal toe zou verloochenen. Zie hier ook weer het belang van de Geest... zonder Hem zouden we zelfs geneigd zijn te liegen over Jezus...

Als je mij liefhebt, houd je dan aan mijn geboden. Dan zal ik de Vader vragen jullie een andere pleitbezorger te geven, die altijd bij je zal zijn: de ​Geest​ van de waarheid. De wereld kan hem niet ontvangen, want ze ziet hem niet en kent hem niet. Jullie kennen hem wel, want hij woont in jullie en zal in jullie blijven (Johannes 14:15-17).

Jezus vraagt de Vader de Geest te geven. Aan wie? Niet aan de wereld in elk geval. Maar wel aan degenen die Hem liefhebben en gehoorzamen. Wat een geweldige belofte is dat. De Geest van de Waarheid wordt gegeven aan hen die Jezus liefhebben en gehoorzamen. Ben jij dat? [belangrijke vraag!]

Twee dingen vallen mij in het bijzonder op. De Geest van de Waarheid woont in ons en Hij blijft in ons. Hij komt niet zo nu en dan even om het hoekje kijken, Hij gaat niet op vakantie, Hij laat ons niet in de steek... de Heilige Geest is ALTIJD in ons, of we dat nu voelen of niet. Met andere woorden... de Waarheid woont in ons! 

Kern van de Waarheid (3)

In de vorige blogjes schreef ik over een onveranderlijke waarheid, een waarheid die gisteren, vandaag en morgen hetzelfde is.... namelijk Jezus Christus zelf. Ik heb de Dikke van Dale er ook eens op nageslagen:

waar·heid (de; v; meervoud: waarheden)

1het ware; overeenstemming van woorden met feiten: antwoorden naar waarheid; iem. de waarheid zeggen waar het op staat2iets dat waar is

Definitie 2, daar moet ik wel om lachen. Waarheid = iets dat waar is. Tsja, daar kun je geen speld tussen krijgen, maar wijzer worden we er echt niet van, want: wat is waar en wie bepaalt dat? 

Definitie 1 komt, wat mij betreft, wel wat dichter bij de Bijbelse verklaring. Waarheid = overeenstemming van woorden met feiten. Dan komen we toch weer bij Jezus terecht, die zegt dé waarheid te zijn. Zijn woorden zijn waarheid én werkelijkheid. Als Hij zegt 'wees genezen' dan is het zo. Als Hij zegt 'je zonden zijn vergeven' dan is het zo. Als Hij tegen een lamme zegt 'sta op en wandel' dan gebeurt het.

Eigenlijk zou je kunnen zeggen: Zijn woord is waarheid. Heel vaak begint Jezus Zijn uitspraken ook met 'voorwaar' of 'waarlijk' om daarmee aan te geven dat Hij de waarheid spreekt. Hij kan niet anders, want Hij is waarheid. Hij ademt het, Hij spreekt het, Hij denkt het.

Jezus loopt niet meer op aarde rond, Hij is bij Zijn hemelse Vader. Het gebrek aan waarheid in onze wereld komt misschien wel omdat Hij hier niet meer is. Als de waarheid weg is, krijgt leugen de overhand. We zien dat helaas overal om ons heen gebeuren. En daarmee komen we op het enorme belang van Zijn zaakwaarnemer, de Geest van de waarheid, die Jezus beloofde aan de gelovigen: De wereld kan hem niet ontvangen, want ze ziet hem niet en kent hem niet. Jullie kennen hem wel, want hij woont in jullie en zal in jullie blijven (Johannes 14:17).

Een fascinerende vraag

Wat is waarheid? Pilatus, de Romeinse gouverneur van Judea onder keizer Tiberius, stelde die vraag aan Jezus, maar misschien nog wel meer aan zichzelf... Hij was niet meer zo zeker van de dingen die hij dacht te weten.

Een fascinerende scene vind ik dat. Pilatus, zo in het nauw gedreven, vraagt aan de Waarheid zelf wat waarheid is. Hij wil het uit de mond van Jezus horen, want zelf is hij niet meer zo zeker van zijn zaakjes. Heb je dat weleens meegemaakt? Dat je ineens niet meer zo zeker bent van meningen of ideologieën die je jaren koesterde?

Als ik aan Pilatus denk, moet ik ook aan Petrus denken. Twee mannen die de waarheid kenden, maar toch door twijfel werden overmand. De apostel Petrus leefde drie jaar lang dichtbij Jezus, volgde Hem, hield van Hem, deed wonderen en tekenen in Zijn naam. En toch... op het cruciale moment ontkende hij ook maar iets met Jezus te maken hebben.

Pilatus kende Jezus niet, trok nooit met Hem op en wist niets van het Koninkrijk waar Jezus over sprak. Toch sprak Hij de mooiste, grootste en belangrijkste waarheid over Jezus uit, tot drie maal toe zelfs: 'Deze man is onschuldig!' De onschuld van Jezus ligt ten grondslag aan de vergeving van de zonde van de hele mensheid.

Wat is waarheid?

Ik vind het een fascinerende vraag en ik denk dat we veel kunnen leren van de geschiedenis; van Petrus én van Pilatus. Of we nu heel snel een antwoord klaar hebben (zeggen wat we geleerd hebben te zeggen) of het antwoord schuldig moeten blijven...

Ik ben erachter gekomen dat we ondanks onze kennis, onze achtergrond en theologie, onze ervaringen en meningen moeten blijven groeien in waarheid. Het is de Geest van God die ons daarbij wil helpen:

De Geest van de waarheid zal jullie, wanneer hij komt, de weg wijzen naar de volle waarheid. Hij zal niet namens zichzelf spreken, maar hij zal zeggen wat hij hoort en jullie bekendmaken wat komen gaat (Johannes 16:13).

Meer over dit onderwerp kun je lezen in mijn boek Spirit of Truth.

Geheimenissen onthuld (3)

Als kind (en soms nog weleens) vond ik het best moeilijk om geheimen te bewaren. Soms barstte ik bijna uit elkaar, zo graag wilde ik iets doorvertellen dat ik te weten was gekomen. Geheimen zijn er om onthuld te worden.

De apostel Paulus kende dat gevoel wel, denk ik. In zijn relaas over de gebeurtenissen die zullen plaatsvinden als de laatste bazuin zal klinken, zegt hij, Zie, ik vertel u een geheimenis: Wij zullen wel niet allen ontslapen, maar wij zullen allen veranderd worden, (1 Korintiërs 15:51, HSV). In de NBV staat: Ik zal u een geheim onthullen... Ik kan me zo voorstellen dat hij het ook niet langer voor zich kon houden.

Paulus onthulde nog veel meer geheimenissen tijdens zijn leven. Hoe kwam hij aan die wijsheid, hoe kreeg hij openbaring? Ik denk omdat hij meer dan wie dan ook in klanktaal of tongentaal sprak. In 1 Korintiërs 14:2 staat, Wie namelijk in een andere taal spreekt, spreekt niet tot mensen, maar tot God, want niemand begrijpt het, maar in zijn geest spreekt hij geheimenissen.

Hoe geweldig spannend is dat? Geheimenissen spreken in je geest. Tsja, zou je misschien zeggen, daar heeft niemand toch wat aan? Geen mens begrijpt het! Maar Paulus gaat verder, in vers 6 schrijft hij: Broeders en zusters, welk nut zou ik voor u hebben als ik bij u in klanktaal zou spreken zonder u tegelijk iets te openbaren, zonder kennis door te geven of iets te profeteren, of zonder u te onderwijzen? Dat is wel weer logisch toch? Klanktaal zonder openbaring heeft geen nut voor anderen.

Paulus maakt het daarom praktisch toepasbaar in vers 13, Daarom moet iemand die in klanktaal spreekt bidden om de gave die te kunnen uitleggen. Zo worden Gods geheimenissen blijkbaar onthuld. Geen wonder dat we 'beheerders' van de geheimenissen Gods worden genoemd. Ik vind het erg jammer dat heel veel Christenen niet geloven dat er tegenwoordig nog in klanktaal gesproken, gezongen of gebeden kan worden. We missen dan wel heel veel van de onthullingen die God voor Zijn kinderen klaar heeft liggen en we bedroeven daarmee de Heilige Geest.

Geheimenissen onthuld (2)

'Er is een God in de hemel die mysteries onthuld' schreef ik in mijn vorige blogje. Nou ja, ik citeerde eigenlijk de profeet Daniël. Hij doorbrak de heersende gedachte dat de geheimen van God voor mensen verborgen moesten blijven. Daar mogen we hem nog steeds dankbaar voor zijn :)

Ik weet niet hoe jullie het zien, maar ik heb lang gedacht dat de geheimenissen van God ook echt een geheim moesten blijven. Die wazigheid hield Hem een beetje op afstand en ons als gelovigen nederig. Maar op een dag las ik in de Bijbel hoe de apostel Paulus zichzelf en andere gelovigen beschrijft: Laat ieder mens ons zó beschouwen, namelijk als dienaren van Christus en beheerders van de geheimenissen van God (1 Korintiërs 4:1).

Hmm, dienaren van Christus ken ik genoeg. Niet alleen op de preekstoel of in een speciaal bankje, we zijn het in feite allemaal. Maar beheerders van de geheimenissen van God? Zo had ik het nog nooit bekeken. Daar heb ik echt wel lang over na moeten denken. Een beheerder heeft sleutels, een beheerder opent deuren. Wat een prachtig en spannend uitgangspunt in deze serie... wij zijn beheerders van de geheimenissen Gods!

Het Griekse woord voor geheimenis of mysterie is mystḗrion. In de Bijbel is een 'mysterie' niet iets geheims. Integendeel, het is juist iets dat we te weten kunnen komen door openbaring, omdat God het openbaart. Openbaring, onthou dat woord!

In 1 Korintiërs 2:7 en 11 wordt uitgelegd wat een geheimenis is: Wij spreken echter de wijsheid van God, als een geheimenis; een wijsheid die verborgen was en die God vóór alle eeuwen voorbestemd heeft tot onze heerlijkheid; ... aan ons echter heeft God het geopenbaard door Zijn Geest. De Geest immers onderzoekt alle dingen, zelfs de diepten van God.

Een mysterie, of geheimenis, is veelal een onbegrepen iets uit het Oude Testament dat door de komst van Jezus Christus is geopenbaard. God verlangt ernaar geheimen aan ons te openbaren, opdat wij ze door kunnen geven. Dat is wat een goed en betrouwbaar beheerder doet!

Mag ik me even voorstellen?

Vanmorgen werd ik in de kerk aangesproken over mijn column die in het meinummer van Opwekking Magazine verscheen. Een column die mijns inziens mooi aansluit bij de blogserie over de drie-eenheid....

De meesten van u zullen weleens over mij hebben gehoord en ik vermoed zelfs dat sommigen van u boeken over mij hebben gelezen en mijn doen en laten grondig hebben bestudeerd. Ik ben blij dat u mijn bestaan niet ontkent en ben dankbaar voor het speciale plekje dat ik in uw leven heb gekregen. Het feit dat ik bij u in huis woon, wil gek genoeg niet zeggen dat u mij ook persoonlijk kent. Voor velen ben ik helaas niet meer dan een vage kennis. Ik word daar weleens verdrietig van, want ik wil meer. Ik wil aandacht!

Het is namelijk de bedoeling dat u en ik een innige band met elkaar opbouwen. Uw dominee weet daarvan, want elke week stuurt hij u naar huis met de zegen uit 2 Korintiërs 13:13, De genade van de Heer Jezus Christus, de liefde van God en de eenheid met de heilige Geest zij met u allen. Met die eenheid bedoelt hij de gemeenschap of intimiteit die er tussen ons zou moeten zijn. Wellicht komt uw terughoudendheid voort uit het feit dat we elkaar niet zo vaak spreken. Ik heb ook begrepen dat velen van u een vertekend beeld van mij hebben. Sterker nog, ik heb zelfs horen beweren dat ik een mysterie ben, vaag en een beetje ongrijpbaar.

Ik heb geen idee waar dat soort opmerkingen vandaan komen, maar ik denk wel dat bij u een bepaalde opvatting is ontstaan over mijn persoonlijkheid die gebaseerd is op metaforen. Ja, op vergelijkingen die mij beschrijven als een vuur, wind, duif of hemelse kracht. Die vergelijkingen kloppen welzeker, maar dat is niet wie ik ben. Dat is slechts waarmee ik te vergelijken ben. Jezus is ook geen wijnrank, brood of waterbron; dat zijn vergelijkingen die hooguit iets zeggen over een aspect van wie Hij werkelijk is. 

Ook al ben ik persoonlijk door Jezus Christus naar de aarde gezonden toen Hij plaatsnam aan de rechterhand van onze Vader, was dat niet mijn eerste uitstapje. Ik was er in het allereerste begin al bij. U kunt in de Bijbel lezen hoe mijn aanwezigheid de schepping beïnvloedde, hoe ik mensen kracht gaf om buitengewone dingen te doen en hoe ik aanwezig was bij de conceptie van de Mensenzoon. Prachtig natuurlijk al die verhalen over vroeger, maar eerlijk gezegd is mijn huidige functie van cruciaal belang voor de kerk van vandaag. Ik weet dat u het soms best moeilijk heeft en u afvraagt waar het heen moet met al die lege kerkbanken en  -gebouwen. Maar laat me u bemoedigen: als u mij niet tegenhoudt of uitblust, zult u grote dingen zien gebeuren.

Ik ben de helper, trooster en leraar en zou het erg op prijs stellen als u met uw vragen naar mij toe zou willen komen. Ik zal u namelijk de weg wijzen naar de volledige waarheid. Ik zal u overtuigen van zonde en gerechtigheid. Ik heb het op mijn hart u dingen over de toekomst te vertellen en zal altijd in alles Jezus groot maken. Ik zal u bovendien ieder woord te binnen brengen dat Jezus heeft gesproken, alleen daarom al zou u er naar moeten verlangen om mij beter te leren kennen lijkt me.

Ik weet eerlijk gezegd niet of het nodig is u nog verder te verleiden, maar ik wil u toch graag enkele geschenken geven, geestelijke gaven om het zomaar te zeggen. Die gaven zijn vrij beschikbaar en het is mijn verlangen dat ze zichtbaar in u aan het werk gaan, ten bate van de gemeente natuurlijk. 

U kunt mij bereiken door mij bij een van mijn prachtige namen te noemen. Ja, Ik heb, net als de Vader en de Zoon, veel namen. Geest van de Waarheid, Geest van Christus, heilige Geest van de Belofte en Eeuwige Geest om er maar een paar te noemen. Laten we afspreken dat u mij niet meer schimmig, mistig of vaag noemt. Op basis van wederzijds respect ga ik graag een innige vriendschap met u aan. Hoor, Ik roep ook u bij naam!

Frisse kijk op drie-eenheid (3)

In het vorige blogje schreef ik over God de Vader, Zoon en Geest, drie persoonlijkheden die samen één God zijn. Zij werken altijd in samenhang en daar zouden wij mensen een voorbeeld aan moeten nemen. Wij zijn immers geschapen naar het evenbeeld van God: geest, ziel en lichaam en toch één wezen.

Het heeft mij persoonlijk enorm geholpen een beter beeld van God én van mijzelf te vormen toen ik dat ging begrijpen. We vinden het niet raar dat God de Zoon (Jezus) met God de Vader spreekt terwijl Zij toch één zijn. Evenzo is het niet raar als ik met mezelf praat (geest en ziel) over bepaalde zaken, terwijl ik toch één menselijk wezen ben. Ik denk dat iedereen zichzelf weleens toespreekt, zo van: 'Nou joh, kom op, niet zo twijfelen, doe het gewoon'.  Of... nou ja, vul maar in.

Een prachtig voorbeeld van de samenhang zoals God ons dat voordoet, is te vinden in de zegen in 2 Korintiërs 13:13,  De genade van de Heer Jezus Christus, de liefde van God en de eenheid met de heilige Geest zij met u allen. Genade, liefde en eenheid, drie verschillende dingen die ons gegeven worden door de Zoon, God (de Vader) en de Geest. We kunnen genade niet los zien van liefde en liefde niet los van de eenheid (band, intimiteit) met de Heilige Geest en vice versa.

• Want de wet is door Mozes gegeven, de genade en de waarheid zijn er door Jezus Christus gekomen (Johannes 1:17)
• Mogen onze Heer Jezus Christus en God, onze Vader, die ons zijn liefde heeft getoond en ons door zijn genade blijvende steun en goede hoop gegeven heeft, u aanmoedigen en sterken in al het goede dat u doet en zegt (2 Tessalonicenzen 2:16-17)
• Span u in om door de samenbindende kracht van de vrede de eenheid te bewaren die de Geest u geeft (Efeziërs 4:3)

Overal in de Bijbel vind je die samenhang, die samenwerking. Jezus zegt dat Hij zonder de Vader niets kan doen. Ook de Heilige Geest doet niets uit zichzelf, maar krijgt Zijn instructies van de Vader. Jezus zegt overigens ook tegen ons: Zonder mij kun je niets doen. Drie-eenheid geeft afhankelijkheid aan elkaar weer, zowel voor God als voor mensen!